ریزش مو یکی از مشکلات شایع در میان خانمهاست و میتواند در هر سنی اتفاق بیفتد؛ اما شدت و الگوی آن در افراد مختلف متفاوت است. علت ریزش مو در زنان ممکن است به عوامل متعددی مانند تغییرات هورمونی، کمبود ویتامینها و مواد معدنی، استرس، مشکلات تیروئید، رژیم غذایی نامناسب، عوامل ژنتیکی یا مصرف برخی داروها مرتبط باشد.
بارداری، زایمان، یائسگی و اختلالات هورمونی نیز از مهمترین عواملی هستند که میتوانند باعث کاهش تراکم و نازک شدن موها شوند.
شناخت دقیق علت ریزش مو در زنان اهمیت زیادی دارد، زیرا انتخاب روش درمان مناسب به عامل ایجادکننده آن بستگی دارد. در این مقاله، مهمترین دلایل ریزش مو در خانمها، نشانههای هر نوع ریزش و عوامل مؤثر بر سلامت مو را بررسی میکنیم تا بتوانید با شناخت بهتر علت مشکل، برای پیشگیری و درمان آن اقدام مناسبتری داشته باشید.
ریزش مو در زنان
ریزش مو در زنان زمانی اتفاق میافتد که میزان ریزش مو به شکل غیرطبیعی باشد؛ به طور کلی هر فرد روزانه 50 تا 100 تار موی خود را از دست میدهد و ریزش مو اگر به این تعداد باشد، در واقع برای حفظ تعادل موها انجام میگیرد؛ چرا که با ریختن موهای قدیمی، موی جدید جای آن را پر میکند. اما زمانی که این تعادل یا بالانس به هم میریزد، یعنی وقتی موها میریزند و موی جدیدی جای آن را نمیگیرد، ریزش مو اتفاق میافتد. به ریزش مو در اصطلاح پزشکی، «آلوپسی» گفته میشود.
چرخه رشد مو چیست؟
چرخه رشد مو سه مرحله اصلی دارد:
- مرحله آناژن یا فاز رشد: این مرحله میتواند از دو سال تا هشت سال طول بکشد. معمولاً 85٪ تا 90٪ از موهای سر همه افراد در این مرحله هستند.فاز آناژن در موهای مژهها، بازو، پا و ابروها حدود یک ماه است.
- فاز کاتاژن یا فاز انتقال بینابینی: به زمانی گفته میشود که دو سوم تحتانی فولیکول مو از بین میرود و این زمان معمولاً حدود دو تا چهار هفته طول میکشد.
- فاز تلوژن یا مرحله استراحت: حدود سه ماه طول میکشد و در پایان این مرحله، موها میریزند.
ریزش مو در زنان چقدر شایع است؟
ریزش مو فقط مختص به مردان نیست. با این حال، گفته میشود بیش از 50 درصد از زنان موهای خود را از دست میدهند.
مهم ترین علت ریزش مو در زنان، الگوی ریزش موی زنانه (FPHL) است، که حدود یک سوم از زنان آن را تجربه میکنند.
انواع ریزش مو در زنان
ریزش موی زنان انواع گوناگونی دارد که با توجه به دلایل آن دسته بندی میشود و به قرار زیر است:
آناژن افلوویوم
این نوع ریزش مو تحت تأثیر داروهای شیمیایی نظیر شیمی درمانی اتفاق میافتد. این داروها، فولیکولهای در حال رشد مو را دچار مسمومیت میکنند و با اختلال در رشد آنها، باعث ریزش مو میشوند.
تلوژن افلوویوم
این نوع ریزش مو در خانمها به این دلیل اتفاق میافتد که تعداد زیادی از فولیکولهای مو وارد فاز تلوژنی رشد مو میشوند و در نتیجه موها شروع به ریزش میکنند.
آلوپسی آندروژنتیک
به آلوپسی آندروژنتیک، الگوی طاسی زنانه نیز گفته میشود. این نوع از ریزش مو در خانمها، یکی از شایعترین انواع ریزش مو در زنان است. در این حالت، موهای بالای سر و کنارهها نازک و ضعیف میشوند. معمولاً این ریزش مو، در زنان میانسال و یائسه مشاهده میشود.
کدام زنان بیشتر دچار ریزش مو میشوند؟
ریزش موی زنان یک امر طبیعی است و بسیاری از بانوان آن را تجربه میکنند، ولی این عارضه اغلب در شرایط زیر رخ میدهد:
- زنانی که سن آنها بیشتر از 40 سال است.
- زنانی که به تازگی وضع حمل کرده اند.
- زنانی که شیمی درمانی میشوند یا از داروهای شیمیایی دیگری استفاده میکنند.
- زنانی که همیشه موهای خود را محکم میبندند و زیاد از کش مو استفاده میکنند، موهایشان بیشتر دچار شکستگی و آسیب میشود و در نتیجه احتمال ریزش مو در آنها افزایش مییابد.
- زنانی که یائسه شده اند.
علل ریزش مو در زنان
علت ریزش مو در زنان گوناگون است، به همین دلیل برای درمان آن، حتماً باید علت آن را پیدا کرد؛ از جمله دلایل ریزش مو در زنان عبارتند از:
علل ریزش موی معمولی
- مدل مو: یکی از ساده ترین علل ریزش موی زنان مدل آن است. طبیعتاً هر چه فشار و کشش بر روی ریشه موها بیشتر باشد امکان ریزش مو بیشتر خواهد شد. به این نوع ریزش مو، آلوپسی کششی هم گفته میشود. در این نوع از ریزش موی زنان، اگر فولیکولهای مو آسیب ببیند، از دست دادن موها میتواند دائمی باشد.
- کمبود ویتامین و رژیمهای غذایی سفت و سخت: فقر ویتامینها و مواد معدنی، میتواند باعث ضعیف شدن فولیکول موها و ریزش مو شود.
علل ریزش موی آناژن افلوویوم
داروها و مواد سمی، از جمله داروهای شیمی درمانی، پرتودرمانی و… از علل ریزش مو در زنان است. این اتفاق معمولاً در مرحله رشد مو رخ میدهد و اگر فولیکولهای مو آسیب ببیند، ممکن است باعث از دست دادن مو شود.
علل ریزش موی تلوژن افلوویوم
- استرس شدید یا شوکه شدن: یکی از دلایل ریزش مو در زنان استرس زیاد است. معمولاً این نوع ریزش موی زنان موقتی است. ریزش مو به دلیل استرس غالباً بعد از رویدادهایی مانند از دست دادن سریع وزن، جراحی، کم خونی، بیماری یا زایمان اتفاق میافتد.
- مشکلات روحی: بیماریهای روانی، مرگ عزیزان و … از عوامل ریزش مو در زنان محسوب می شود.
- بیماری تیروئید: کمکاری تیروئید یکی از دلایل ریزش موی زنان است.
- داروها و مکمل: داروهای فشار خون، داروهای نقرس و دوزهای بالای ویتامین A، میتواند باعث ریزش مو شود.
- تغییرات هورمونی: از دیگر دلایل ریزش مو در زنان، تغییرات هورمونی ناشی از بارداری، یائسگی و مصرف قرصهای جلوگیری از بارداری است.
علل ریزش موی با الگوی زنانه
- ژنها: نازک شدن تارهای مو و ریزش آنها از طریق ژنهای خانوادگی شما قابلیت انتقال دارد.
- سن: با افزایش سن هورمونها تغییر میکنند و ریزش موی زنان بیشتر میشود.
- یائسگی: از دیگر عوامل ریزش مو در زنان، یائسگی است. این نوع ریزش موی زنان با کاهش استروژن افزایش مییابد.
- آلوپسی آرهتا: یک بیماری پوستی خود ایمنی است که باعث ریزش موی زنان میشود و علاوه بر سر، ممکن است در نواحی دیگر بدن هم رخ دهد. این نوع ریزش مو دائمی نیست.
علت ریزش مو در زنان بالای ۵۰ سال
ریزش مو در زنان بالای ۵۰ سال معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل هورمونی، ژنتیکی, تغذیهای و پزشکی است. شایع ترین علت, آلوپسی آندروژنیک (طاسی با الگوی زنانه) است که یک بیماری ارثی محسوب میشود و با افزایش سن تشدید می یابد. در این سنین, تغییرات هورمونی ناشی از یائسگی نقش کلیدی در ضعیف شدن فولیکولهای مو ایفا میکند.
● تغییرات هورمونی و یائسگی
افت شدید سطح استروژن و سایر هورمون ها در دوران یائسگی, چرخه رشد مو را مختل کرده و فولیکول ها را ضعیف می کند. این تغییرات هورمونی میتواند به طور مستقیم بر سلامت فولیکول های مو تأثیر بگذارد.
● عوامل ژنتیکی
آلوپسی آندروژنیک شایع ترین علت ریزش مو در زنان مسن است و به عنوان نسخه زنانه طاسی مردانه شناخته میشود. این بیماری ارثی معمولاً به تدریج و با الگوهای قابل پیش بینی ظاهر میشود.
● کمبودهای تغذیه ای
کمبود ویتامین D, آهن, پروتئین و سایر مواد مغذی میتواند به ریزش مو کمک کند. کمبود آهن به طور خاص با افزایش ریزش مو مرتبط است. با افزایش سن, نیازهای تغذیه ای تغییر میکند و دریافت کالری کمتر ممکن است منجر به کمبود مواد مغذی ضروری شود.
● بیماری های زمینه ای و داروها
کم کاری یا پرکاری تیروئید میتواند به ریزش مو منجر شود, زیرا هورمون تیروئید نقش مهمی در رشد و نگهداری فولیکول های مو دارد. برخی داروها مانند رقیق کننده های خون, استاتینها و داروهای فشار خون نیز میتوانند عارضه جانبی ریزش مو داشته باشند.
● استرس و بیماری
استرس فیزیکی یا عاطفی شدید می تواند باعث نوعی ریزش مو به نام تلوژن افلوویوم شود که معمولاً دو تا سه ماه پس از رویداد استرس زا ظاهر میشود. بیماری هایی مانند COVID-19, آنفولانزا یا جراحی های بزرگ نیز می توانند این نوع ریزش مو را تحریک کنند.
علت ریزش مو در زنان کمبود چه ویتامینی است؟
ریزش مو در زنان میتواند ناشی از کمبود ویتامین ها و مواد معدنی متعددی باشد، اما برخی از آنها نقش پررنگ تری دارند. مهمترین ویتامین هایی که کمبود آنها علت ریزش مو در زنان است عبارتند از:
● ویتامین D
کمبود ویتامین D به عنوان یکی از مهمترین عوامل ریزش مو در زنان شناخته می شود. نتایج پژوهش ها نشان میدهد که کمبود این ویتامین میتواند منجر به ریزش موی سکه ای (آلوپسی آره آتا) شود. این ویتامین نقش کلیدی در چرخه رشد فولیکول های مو دارد و کمبود آن می تواند روند رشد مو را مختل کند.
● بیوتین (ویتامین B7)
بیوتین نقش مهمی در سلامت مو ایفا میکند و کمبود آن می تواند به ریزش مو، نازک شدن تارهای مو و شکنندگی آنها منجر شود. این ویتامین در تقویت ساختار مو و حفظ استحکام آن مؤثر است.
● سایر ویتامین ها و مواد معدنی مؤثر
علاوه بر ویتامین های فوق، فقر آهن و کمبود پروتئین نیز رابطه مستقیمی با ریزش مو در زنان دارد. تغذیه نامناسب و کمبود ویتامین ها و مواد معدنی مهم می تواند یکی از عوامل اصلی ریزش مو باشد، زیرا بدن برای رشد سالم موها به مواد مغذی مختلفی نیاز دارد.
در مجموع, اگرچه کمبود ویتامین D و بیوتین از مهمترین عوامل ویتامینی ریزش مو در زنان هستند, ریزش مو معمولاً چندعاملی است و میتواند ناشی از ترکیبی از کمبودهای تغذیه ای مانند آهن, پروتئین و سایر ویتامین ها باشد. برای تشخیص دقیق علت ریزش مو, مراجعه به پزشک و انجام آزمایش های لازم توصیه میشود.
علت ریزش مو در زنان بالای ۴۰ سال چیست؟
ریزش مو در زنان بالای ۴۰ سال معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی دوران پیشیائسگی و یائسگی، کاهش استروژن و افزایش حساسیت فولیکولهای مو به هورمونهای آندروژنی ایجاد میشود.
کمبود آهن، ویتامین D، اختلالات تیروئید، استرس، تغذیه نامناسب، عوامل ژنتیکی و مصرف برخی داروها نیز میتوانند باعث نازک شدن و کاهش تراکم مو شوند. اگر ریزش مو شدید، ناگهانی یا مداوم باشد، بهتر است برای مشخص شدن علت اصلی و انتخاب روش درمان مناسب، آزمایشهای لازم و بررسی پزشکی انجام شود.
علائم ریزش مو در زنان
حال که تا حدودی با دلایل ریزش مو در زنان آشنا شدیم، بهتر است علائم آن را نیز بشناسیم. هر وقت متوجه شدید که پس از شانه کردن روزانه موها، تعداد بیشتری مو در برس سر شما جمع شده است، یا اینکه کف اتاق یا روی بالش موهای بیشتری ریخته است، احتمال اینکه دچار ریزش مو شده باشید، بسیار زیاد است. هم چنین هرگاه احساس کردید که موهای شما نازک شده است یا میتوانید از لابه لای موها، کف سر خود را ببینید، احتمالاً باید به پزشک مراجعه کنید.
نحوه تشخیص ریزش موی زنان
به محض اینکه متوجه شدید موهایتان بیش از حد معمول میریزد، به پزشک مراجعه کنید. پزشک پوست سر شما را معاینه میکند و درباره سبک زندگی شما، روتین های مراقبت از پوست، رژیم غذایی و سابقه خانوادگی، از شما سؤالاتی میپرسد؛ هم چنین احتمالاً آزمایشهایی به شرح ذیل از شما به عمل میآورد تا مطمئن شود ریزش مو دارید؛
- آزمایش خون: آزمایش نمونه خون میتواند به شناسایی دلایل ریزش مو در زنان کمک کند. انواع آزمایشهای هورمونی و تیروئیدی در این پروسه مورد استفاده قرار میگیرد.
- آزمایش کشش مو: برای انجام این تست، پزشک متخصص به آرامی چند تار موی شما را میکشد و تعداد تارهای بیرون آمده را میشمارد. این آزمایش نشان میدهد ریزش موی شما در چه مرحلهای از چرخه رشد مو اتفاق افتاده است.
- نمونه برداری از پوست سر: پزشک نمونههایی از پوست سر و چند تار مو را بر میدارد تا ریشه مو را زیر میکروسکوپ بررسی کند. این کار مشخص میکند که آیا عفونت باعث ریزش مو شده است یا خیر.
درمان ریزش مو در زنان
چگونگی درمان ریزش مو در زنان به علل ریزش مو بستگی دارد. به عنوان مثال اگر ریزش مو به دلیل تغییرات هورمونی یا حاملگی اتفاق افتاده باشد، نیاز به درمان خاصی ندارد و خود به خود بعد از مدتی برطرف میشود.
اگر علت ریزش مو در زنان به دلیل مصرف داروهای شیمیایی یا استفاده مداوم از برخی مدلهای مو که باعث کشیدگی ساقه مو میشوند، باشد؛ در صورت قطع انجام آن، ریزش مو خود به خود برطرف میشود.
ماینوکسیدیل
این دارو برای درمان ریزش مو در زنان مؤثر است. منتهی این دارو در ریزش مو با الگوی زنانه اثر بخشی بیشتری دارد. محلولهای با غلظت دو و پنج درصد ماینوکسیدیل در داروخانهها در دسترس هستند، ولی اگر باردار هستید یا به زودی برنامهای برای بارداری دارید و یا اینکه در دوران شیردهی به سر میبرید، از ماینوکسیدیل استفاده نکنید.
مزوتراپی
در روش مزوتراپی، از تزریقهای متعدد روی پوست سر استفاده میشود. ویژگی اصلی مزوتراپی این است که دارو بدون اینکه وارد نواحی دیگر بدن شود و از اثر آن کاسته شود، مستقیماً وارد پوست سر میشود. مزوتراپی کاربردهای زیادی دارد که یکی از آنها، درمان ریزش مو در زنان است. مزوتراپی یک روش درمانی بدون درد است که حدود 30 دقیقه زمان میبرد و عوارض جانبی ندارد.
جراحی کاشت مو
کاشت مو به عنوان درمان ریزش مو در زنان طرفداران زیادی دارد. در این روش بخشهای کوچک پوست سر و فولیکولهای مو از پشت به مناطقی که دچار ریزش مو شده اند، منتقل میشود.
از آن جایی که این روش با جراحی انجام میشود، مشکلاتی نظیر عفونت و فولیکولیت ممکن است رخ دهد.
هم چنین در مواردی که نواحی خالی سر وسیع باشد، ممکن است پیدا کردن اندازه کافی مو دشوار باشد. علاوه بر این، این نوع جراحی میتواند پرهزینه باشد.
تزریق پلاسمای غنی از پروتئین (PRP)
PRP هم از راههای درمان ریزش مو در زنان است. در این روش از خون خود فرد استفاده میشود و با استفاده از دستگاههای مخصوصی، پلاکتها از خون استخراج شده و پس از فرآوری به پوست فرد تزریق میشوند.
میکرونیدلینگ
معمولاً در این روش درمان ریزش موی زنان، میکرونیدلینگ با یا بدون ماینوکسیدیل روی پوست سر انجام میشود.
لیزرتراپی
لیزرتراپی یک روش درمانی مؤثر برای ریزش مو در زنان است که روند ریزش مو را متوقف و در برخی شرایط معکوس میکند.
این روش بدون درد و نتایج آن سریع است و حتی ممکن است برخی فولیکولهای موی غیرفعال را هم به چرخه رشد برگرداند.
استفاده از مکملها
در مواردی که علت ریزش مو در زنان به علت کمبودهای تغذیهای اتفاق بیفتد، معمولاً استفاده از مکملها توصیه میشود. به عنوان مثال، ممکن است به شما گفته شود که روزانه مولتی ویتامین و سه تا پنج میلی گرم بیوتین مصرف کنید.
درمان ریزش مو در زنان تنها به آنچه تا اینجا گفته شد محدود نمیشود؛ برای برطرف کردن یا کاهش ریزش موی زنان راههای دیگری هم وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
- استفاده از داروی اسپیرونولاکتون و دیگر آنتی آندروژنها
- فیناستراید و دیگر مهار کنندههای آنزیم آلفا ردوکتاز
- هورمون استروژن
- استروئیدها
آیا این روش های درمانی عوارض جانبی خاصی هم دارند؟
ماینوکسیدیل ممکن است پوست سر شما را تحریک کند و باعث خشکی، پوسته پوسته شدن، خارش و یا قرمزی آن شود. در صورت بروز این عوارض، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
هم چنین اگر ماینوکسیدیل با سایر نواحی مانند گونهها یا پیشانی شما تماس پیدا کند، احتمالاً رویش مو در این نواحی را شاهد خواهید بود، بنابراین بهتر است که پس از استفاده از ماینوکسیدیل، صورت خود را با آب بشویید.
پیشنهاد ما برای تامین انواع ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز برای موی سر، مکمل تخصصی مو هیرونیک است. این مکمل حاوی 30 میلی گرم زینک خالص و 1000 میکروگرم بیوتین، ویتامین ب5، ب6 و کوآنزیم کیوتن است که به تقویت فولیکول مو، افزایش تولید کراتین و جلوگیری از ریزش مو کمک می کند. برای اطلاعات بیشتر روی تصویر محصول کلیک کنید.
چند نکته مهم درباره ریزش مو در زنان
میتوانید برخی اقدامات را انجام دهید تا حتی در صورت ریزش مو، ظاهر بهتری داشته باشند:
- رنگ مو، تارهای مو را ضخیم تر میکند و به این وسیله موهای شما حجیم تر به نظر میرسد.
- ماساژ پوست سر میتواند جریان خون را در این ناحیه افزایش دهد و فولیکولهای مو را تقویت کند.
- کوتاه کردن مو و لایه لایه کردن آن هم میتواند حجم موها را بیشتر نشان دهد.
- برخی از شامپوها هم حجم موها را بیشتر میکنند، بنابراین به دنبال شامپوهایی باشید که بدون استفاده از شویندههای سولفات، حجم موها را افزایش میدهند.
سخن پایانی
ریزش مو یکی از مشکلاتی است که تقریباً نیمی از جمعیت زنان آن را تجربه میکنند. برای درمان آن حتماً باید علت ریزش مو در زنان را پیدا کرد. برخی از انواع ریزش مو نیازی به درمان ندارد و خود به خود و با گذشت زمان برطرف میشود. ولی برخی از مدلهای ریزش مو حتماً باید درمان شوند. درمان ریزش مو شامل درمانموضعی، جراحی کاشت مو، دارو درمانی و روشهایی مانند میکرونیدلینگ، مزوتراپی و لیزردرمانی هستند.
بهتر است برای تشخیص اینکه آیا واقعاً ریزش مو دارید یا خیر، به پزشک مراجعه کنید. او از طریق آزمایش خون، نمونه برداری از پوست سر یا تست کشش مو، میتواند به طور قطع ریزش مو را تأیید یا رد کند.