علت درد زانو

همه افراد در هر سنی که باشند، ممکن است درد زانو را تجربه کنند. علت درد زانو می‌تواند ناشی از آسیب‌های وارد بر زانو مانند پارگی رباط یا غضروف باشد.

برخی از عارضه‌های پزشکی مانند آرتریت، نقرس و عفونت نیز می‌توانند علت زانو درد باشند.

اگر آسیب جزئی باشد، در خانه و با فیزیوتراپی و زانو بند، خوب می‌شود.

در برخی از موارد جدی‌تر، زانو ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.

علل درد زانو چیست؟

زانو درد می‌تواند ناشی از صدمات، مشکلات مکانیکی، انواع آرتریت و مشکلات دیگر باشد.

● علت درد زانو هنگام راه رفتن

علت درد زانو سندرم درد پاتلوفمورال یا به اختصار PFP است که ناشی از تکرار یک حرکت ثابت با زانو و برای مدت طولانی است.

در سندرم PFP، خم شدن و صاف کردن مکرر زانو به کاسه زانو فشار وارد می‌کند. این سندروم علت زانو درد بسیاری از ورزشکاران است.

در برخی از افرد مبتلا به سندرم PFP، کاسه زانو با استخوان ران (فمور) در یک راستا قرار ندارد.

کاسه زانو ممکن است به دلیل ضعف عضلانی، ضربه یا مشکل دیگر از خط خارج شود یا در حین حرکت در امتداد استخوان ران تکان بخورد.

اگر این اتفاق بیفتد، وقتی زانو خم و صاف می‌شود، کاسه زانو اسیب دیده و درد می‌گیرد.

● علت زانو درد در جوانی

زانو درد چیزی نیست که که فقط برای افراد مسن اتفاق بیفتد. جوانان هم می‌توانند دچار زانو درد شوند.

 علت درد زانو در نوجوانان ناشی از  استفاده بیش از حد از زانو است.

علاوه بر این می‌تواند ناشی از آسیب‌های خاص زانو (از ضربه به زانو، افتادن، پیچش یا خم شدن غیرطبیعی) و شرایط پزشکی باشد که بر زانو تأثیر گذاشته و علت درد زانو باشند.

زانو درد همچنین می‌تواند موقتی بوده و مربوط به آسیب نباشد، بلکه به دلیل تغییر در سطح فعالیت یا ورزش فرد است.

● علت زانو درد در دختران جوان

زانو درد در دختران جوان می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود و معمولاً نباید آن را صرفاً بخشی طبیعی از رشد در نظر گرفت. فعالیت بدنی زیاد، آسیب‌های ورزشی، ضعف برخی عضلات و تغییرات مربوط به دوران رشد از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند باعث بروز درد در زانو شوند.

یکی از شایع‌ترین علل زانو درد در نوجوانان و جوانان، سندرم درد کشککی-رانی یا Patellofemoral Pain Syndrome است. در این وضعیت معمولاً درد در قسمت جلوی زانو احساس می‌شود و فعالیت‌هایی مانند دویدن، پریدن، بالا رفتن از پله یا حتی نشستن طولانی‌مدت می‌توانند آن را تشدید کنند. ضعف عضلات چهارسر ران یا عضلات اطراف لگن و همچنین اختلال در نحوه حرکت کشکک، می‌توانند در ایجاد این مشکل نقش داشته باشند.

بیماری ازگود-شلاتر نیز یکی دیگر از دلایل درد زانو در سنین رشد است. این عارضه بیشتر در نوجوانانی دیده می‌شود که فعالیت بدنی زیادی دارند و معمولاً باعث درد و حساسیت در قسمت بالای استخوان ساق، درست زیر کشکک زانو، می‌شود. دویدن و پرش‌های مکرر می‌توانند شدت علائم را بیشتر کنند.

از دیگر مشکلاتی که ممکن است موجب درد زانو در دختران جوان شود، استئوکندریت دیسکان است. در این عارضه بخشی از استخوان زیر غضروف مفصل به‌دلیل اختلال در خون‌رسانی یا فشارهای مکرر ضعیف می‌شود و در برخی موارد ممکن است استخوان و غضروف روی آن شل شوند. این وضعیت بیشتر در کودکان و نوجوانان فعال و ورزشکار دیده می‌شود.

آسیب‌های رباط‌ها و مینیسک نیز در دختران جوانی که ورزش می‌کنند، چندان غیرمعمول نیست. پیچ‌خوردگی ناگهانی زانو، تغییر جهت سریع هنگام ورزش یا ضربه مستقیم می‌تواند باعث کشیدگی یا پارگی رباط‌ها، به‌ویژه رباط صلیبی قدامی، شود.

در کنار این موارد، عدم تعادل عضلانی و مشکلات بیومکانیکی نیز می‌توانند در ایجاد زانو درد نقش داشته باشند. ضعف عضلات چهارسر ران و عضلات اطراف لگن، سفتی عضلات همسترینگ، پای پرانتزی یا ضربدری و برخی اختلالات در نحوه قرارگیری اندام‌ها ممکن است فشار بیشتری به مفصل زانو وارد کنند و احتمال بروز درد را افزایش دهند.

● علت زانو درد ناگهانی در زنان

علت زانو درد ناگهانی در زنان می‌تواند از یک آسیب حاد تا تشدید یک بیماری زمینه‌ای متفاوت باشد. در برخی افراد، درد پس از یک حرکت ناگهانی یا فعالیت ورزشی شروع می‌شود و در بعضی دیگر ممکن است بدون ضربه مشخص و در اثر التهاب یا بیماری مفصل ظاهر شود.

یکی از دلایل مهم درد ناگهانی زانو، آسیب‌های حاد مفصل است. پارگی رباط صلیبی قدامی، آسیب مینیسک یا کشیدگی رباط‌ها معمولاً در اثر چرخش ناگهانی زانو، تغییر جهت سریع، زمین خوردن یا ضربه مستقیم ایجاد می‌شوند. این آسیب‌ها ممکن است همراه با تورم، محدودیت حرکت یا احساس ناپایداری در زانو باشند.

برخی بیماری‌های التهابی و دژنراتیو نیز می‌توانند باعث شروع ناگهانی درد شوند. آرتروز، آرتریت روماتوئید و نقرس از جمله شرایطی هستند که ممکن است در دوره‌هایی شدت بیشتری پیدا کنند و درد زانو را به‌صورت ناگهانی تشدید کنند.

اضافه وزن و فشار مکانیکی نیز می‌توانند در بروز یا تشدید درد زانو نقش داشته باشند. افزایش وزن باعث می‌شود در هنگام راه رفتن، بالا رفتن از پله یا ایستادن، فشار بیشتری به مفصل زانو وارد شود و این موضوع می‌تواند زمینه التهاب و درد را فراهم کند.

التهاب تاندون‌ها و بورس‌های اطراف مفصل نیز از دیگر علت‌های احتمالی است. تاندونیت و بورسیت ممکن است باعث درد، تورم، حساسیت و محدودیت حرکت شوند و در برخی موارد علائم آن‌ها به‌طور ناگهانی ظاهر شود.

چرا زنان بیشتر مستعد زانو درد هستند؟

برخی تفاوت‌های آناتومیک، الگوی حرکتی و عوامل هورمونی ممکن است باعث شوند بعضی از زنان نسبت به برخی آسیب‌های زانو حساس‌تر باشند. تفاوت در ساختار لگن و نحوه قرارگیری زانو می‌تواند الگوی وارد شدن فشار به مفصل را تغییر دهد. همچنین برخی عوامل هورمونی ممکن است بر رباط‌ها و ثبات مفصل اثر بگذارند، اگرچه نقش دقیق نوسانات هورمونی و چرخه قاعدگی در ایجاد آسیب‌های زانو همچنان در حال بررسی است.

● علت زانو درد در چهل سالگی

با افزایش سن، کشش و قدرت تاندون‌ها و رباط‌ها کم شده و در حرکت محدودیت ایجاد می‌شود.

یک مطالعه انعطاف‌پذیری نشان داده است که وقتی مردان و زنان به سن 30 تا 40 سالگی می‌رسند، انعطاف‌پذیری در پاها به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. این خود می‌تواند علت درد زانو باشد.

در همان زمان، غضروفی که به عنوان یک بالشتک بین استخوان‌های مفاصل عمل می‌کند نیز شروع به شکستن می‌کند. این اتفاق منجر به التهاب و یکی از شایع‌ترین مقصران درد مفاصل یعنی عارضه آرتریت می‌شود.

آرتریت یک بیماری دژنراتیو است که می‌تواند به صورت ژنتیکی ایجاد شود. علاوه بر ‌آن ممکن است در افرادی که اضافه وزن دارند یا در طول سال‌ها فشار زیادی به مفاصل خود وارد کرده‌اند نیز دیده شود.

در برخی موارد، غضروف می‌تواند به طور کامل از بین رفته و باعث ساییده شدن استخوان‌ها هنگام حرکت روی یکدیگر شود.

● شکستن بخش کوچکی از استخوان

گاهی اوقات آسیب یا تخریب استخوان یا غضروف می‌تواند باعث شکسته شدن تکه‌ای از استخوان یا غضروف و شناور شدن آن در فضای مفصل شود.

این ممکن است هیچ مشکلی ایجاد نکند، مگر این که بدن شل با حرکت مفصل زانو تداخل داشته باشد. در این صورت، تکه شناور چیزی شبیه یک مداد است که در لولای در گیر کرده است.

● شکستگی استخوان زانو

استخوان‌های زانو، از جمله کشکک زانو، ممکن است در هنگام سقوط از جای بلند یا تصادفات رانندگی شکسته شوند.

همچنین، افرادی که استخوان‌هایشان در اثر پوکی استخوان ضعیف شده است، گاهی اوقات می‌توانند به سادگی با قدم گذاشتن اشتباه، دچار شکستگی زانو شوند.

● تاندونیت کشکک، علت درد زانو

تاندونیت باعث تحریک و التهاب یک یا چند تاندون در اطراف زانو می‌شود.

این تاندون از کشکک زانو تا استخوان ساق پا کشیده شده و به شما اجازه می‌دهد لگد بزنید، بدوید و بپرید.

وقتی تاندون کشکک آسیب ببیند، باعث ایجاد التهاب و درد می‌شود. دوندگان، اسکی‌بازان، دوچرخه‌سواران و کسانی که در ورزش‌های پرشی فعالیت می‌کنند ممکن است دچار تاندونیت کشکک شوند.

● دررفتگی کاسه زانو

این زمانی اتفاق می‌افتد که استخوان مثلثی شکلی که جلوی زانوی شما را می‌پوشاند (کشکک) از جای خود معمولاً به سمت بیرون زانو، در می‌رود.

بیشتر بخوانید: کمبود چه ویتامینی باعث زانو درد می شود؟

علت درد زانو چگونه تشخیص داده می‌شود؟

علاوه بر بررسی سابقه پزشکی کامل و معاینه فیزیکی توط پزشک متخصص، سایر آزمایشات برای مشکلات زانو ممکن است شامل موارد زیر باشد:

● اشعه ایکس

 این آزمایش از پرتوهای انرژی الکترومغناطیسی نامرئی برای ایجاد تصاویری از بافت‌های داخلی، استخوان‌ها و اندام‌ها بر روی فیلم‌های بزرگ استفاده می‌کند.

● تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)

 این آزمایش از آهنرباهای بزرگ، فرکانس‌های رادیویی و کامپیوتر برای تهیه تصاویر دقیق از اندام‌ها و ساختارهای بدن برای تشخیص علت درد زانو استفاده می‌کند.

این آزمایش اغلب می‌تواند آسیب یا بیماری را در رباط یا عضله اطراف تشخیص داده و نشان دهد.

● اسکن توموگرافی کامپیوتری (سی‌تی‌اسکن)

 این آزمایش از اشعه ایکس و فناوری کامپیوتری برای ایجاد تصاویر افقی برش‌هایی از بدن استفاده می‌کند.

سی‌تی‌اسکن تصاویر دقیقی از هر قسمت از بدن، از جمله استخوان‌ها، ماهیچه‌ها، چربی‌ها و اندام‌ها را نشان می‌دهد.

● آرتروسکوپی

 یک روش تشخیصی و درمانی کم تهاجمی است که برای بیماری‌های مفصل استفاده می‌شود.

در این روش یک لوله نوری کوچک (آرتروسکوپ) از طریق یک برش کوچک در مفصل وارد مفصل می‌شود. تصاویر بدست آمده روی صفحه نمایش داده می‌شود.

برای ارزیابی هرگونه تغییر دژنراتیو یا آرتروز در مفصل، تشخیص بیماری‌های استخوانی و تومورها و برای تعیین علت درد زانو و التهاب استخوان استفاده می‌شود.

● اسکن استخوان رادیونوکلئید

 یک تکنیک تصویربرداری هسته‌ای که در آن از مقدار بسیار کمی ماده رادیواکتیو به جریان خون بیمار تزریق می‌شود.

این آزمایش جریان خون به استخوان و فعالیت سلولی درون استخوان را بررسی می‌کند.

بیشتر بخوانید: علت درد زانو چپ چیست؟

آیا علت درد زانو می‌تواند آرتروز باشد؟

آرتریت زانو به التهاب و زوال غضروف مفصل زانو می‌گویند که می‌تواند علت درد زانو باشد.

غضروف، پوششی لغزنده روی انتهای استخوان‌ها است که به عنوان یک بالشتک عمل کده و به زانو اجازه می‌دهد تا به آرامی و بدون ساییده شدن به اتسخوان مجاور، خم و صاف شود.

 غضروف زانو، انتهای استخوان ران، بالای استخوان ساق پا (درشت نی) و پشت کاسه زانو (کشکک) را می‌پوشاند.

هنگامی که غضروف از بین می‌رود، فضای بین استخوان‌ها کم می‌شود. در آرتریت پیشرفته، استخوان‌ها به هم سابیده شده و باعث می‌شود روی استخوان برجستگی ایجاد شود.

درمان درد زانو

بسته به اینکه دقیقاً چه چیزی باعث درد زانو شما شده است، درمان‌ها متفاوت خواهند بود.

● داروها

پزشک ممکن است داروهایی را برای کمک به تسکین درد و درمان درد زانو، مانند آرتریت روماتوئید یا نقرس تجویز کند.

یکی از داروهایی که می‌تواند تاثیر بسزایی بر سلامت استخوان‌ها گذاشته و علت زانو درد را از بین ببرد، مکمل کلسی هیل است.

این مکمل حاوی ویتامین D، K و E است که در ترکیب با کلسیم، استخوان‌ها را قوی می‌کند.

● درمان

تقویت عضلات اطراف زانو باعث پایداری بیشتر آن می شود.

پزشک شما ممکن است فیزیوتراپی یا انواع مختلفی از تمرینات تقویتی را بر اساس شرایط خاصی که باعث درد شما می‌شود توصیه کند.

اگر از نظر بدنی فعال هستید یا یک ورزش را انجام می‌دهید، ممکن است برای اصلاح الگوهای حرکتی که ممکن است بر زانوهای شما تأثیر بگذارد و ایجاد تکنیک خوب در طول ورزش یا فعالیت خود به تمریناتی نیاز داشته باشید. تمرینات برای بهبود انعطاف‌پذیری و تعادل شما نیز مهم هستند.

● تزریقات

در برخی موارد، پزشک ممکن است تزریق دارو یا مواد دیگر را مستقیماً به مفصل شما پیشنهاد دهد.

این مواد تزریقی می‌توانند با توجه به علت درد زانو یکی از موارد زیر باشند:

• کورتیکواستروئیدها
• اسید هیالورونیک
• پلاسمای غنی از پلاکت (PRP)

سوالات متداول

علت درد زانو در سی سالگی چیست؟

شایع‌ترین علت درد زانو که در هر سنی می‌تواند به سراغ شما بیاید، آرتروز است. این بیماری باعث ساییده شدن استخوان و کشکک زانو در محل مفصل زانو می‌شود.

کدام ویتامین‌ها به درمان درد زانو کمک می‌کنند؟

برای افرادی که ارتروز علت درد زانوی آن‌هاست، مصرف مکمل حاوی ویتامین C می‌تواند کمک شایانی باشد. این ویتامین دارای خواص ضد التهابی است که می‌تواند در کاهش درد مفید باشد.

آیا کم‌آبی می‌تواند علت درد زانو باشد؟

کم‌آبی بدن به دلیل اثر روان‌کنندگی روی مفاصل می‌تواند باعث از بین رفتن علت زانو درد شود. تخمین زده می‌شود که 70 تا 80 درصد غضروف مفصل شما را آب تشکیل می‌دهد. مایع سینوویال بین مفاصل قرار دارد و باعث جلوگیری از ساییده شدن استخوان‌ها به هم می‌شود.

شایع‌ترین علت درد زانو چیست؟

شایع‌ترین علل زانو درد، مربوط به افزایش سن، آسیب یا فشار مکرر روی زانو است. مشکلات رایج زانو شامل رگ به رگ شدن یا کشیدگی رباط‌ها، پارگی غضروف، تاندونیت و آرتریت است.